สบู่ธรรมชาติ
(Natural Soap)่  

                                      

สบู่ธรรมชาติ  คือ สบู่ที่เกิดจากกระบวนการซาปอนนิฟิเคชั่น (Saponification)
ของไขมันหรือน้ำมัน จากพืชและสัตว์ที่ทำปฏิกิริยาทางเคมีกับสารละลายด่าง (โซเดียมไฮดรอกไซด์)
จะได้ผลิตภัณฑ์เป็นของแข็ง  ลื่น  มีฟอง  สามารถละลายและล้างออกด้วยน้ำ 
สบู่ธรรมชาติไม่ถูกสกัดเอากลีเซอรีนออก  ไม่มีการเติมสารเคมี  สารเกิดฟอง (detergent) 
แต่อาจเติมสมุนไพร  หรือน้ำมันหอมระเหยลงไปเท่านั้น  คุณสมบัติของสบู่ คือ ใช้ทำความสะอาด 
ชำระล้างสิ่งสกปรก  หรือเป็นสารช่วยลดแรงตึงผิว (surfactant)

ปฏิกิริยาการเกิดสบู่ดังนี้

ไขมันหรือน้ำมัน   +   (ด่าง และ น้ำ)             สบู่   +  กลีเซอรีน
       Fat/oil                  (lye + water)             Soap +  Glycerine

้วิธีการทำสบู่ธรรมชาติได้ง่าย ๆ คือ




1.  สบู่ก้อน  ใช้น้ำมันหรือไขมันกวนกับสารละลายด่าง (โซเดียมไฮดรอกไซด์) จนเนื้อสบู่เหนียวข้น  จึงเทลงแบบพิมพ์ 
2.  สบู่เหลว  ใช้น้ำมันหรือไขมันกวนกับสารละลายด่าง (โปตัสเซียมไฮดรอกไซด์) จนเนื้อสบู่เข้ากัน  แล้วนำไปตุ๋นใน
หม้อสองชั้น  และเติมน้ำสะอาดลงไปตามอัตราส่วนที่ต้องการ 
3.  สบู่สมุนไพร  ก็ทำเช่นเดียวกับสบู่ก้อนแต่มีการเติมสมุนไพรลงไปตามวัตถุประสงค์ที่ต้องนำไปใช้ 
4.  ส่วนสบู่ใส  ขั้นตอนวิธีการทำคล้ายกับสบู่ก้อน คือ ใช้ด่างชนิดเดียวกัน  และคล้ายสบู่เหลว  คือ ขั้นตอนการนำไปตุ๋น

ในหม้อสองชั้น สุดท้ายความพิเศษที่ทำให้สบู่ใส คือ เติมแอลกอฮอล์และน้ำตาลลง เมื่อเนื้อสบู่ใสจึงเทลงแบบ


การทำสบู่ธรรมชาติสามารถกำหนดคุณสมบัติและประสิทธิภาพของสบู่ได้ดังข้อมูลข้างล่างนี้

ึ- น้ำมันหลัก  ใช้ประมาณ 50 - 70 %  เช่น น้ำมันมะพร้าว  ปาล์ม  ไขวัว  เป็นต้น
- น้ำมันรอง  ใช้ประมาณ 30 – 50 % เช่น น้ำมันมะกอก ถั่วเหลือง  รำข้าว  ทานตะวัน  ข้าวโพด  เป็นต้น
- น้ำมันเสริม ใช้ไม่เกิน 10 % เช่น น้ำมันละหุ่ง  จมูกข้าวสาลี  น้ำมันงา  เป็นต้น

ข้อควรระวัง

1. สบู่ที่ผสมยาฆ่าเชื้อ เช่น สบู่รักษาโรค สบู่รักษาสิว บางยี่ห้อใส่สาร"ไตรโคลคาร์บาล" (triclocarban)
เพื่อช่วยในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งอาจก่อให้เกิดอาการแพ้และสารนี้สามารถดูดซึมผ่านผิวหนังได้
และสบู่ประเภทนี้ไม่ควรใช้กับสตีมีครรภ์และเด็กทารก

2. สบู่เหลวไม่ใช่สบู่ สบู่เหลวส่วนใหญ่ตามท้องตลาดเป็นสารซักฟอกเหลว (liquid detergent)
ซึ่งมีสาร SLS (sodium lauryl sulfate)  เป็นสารสังเคราะห์ที่ทำหน้าที่ลดแรงตรึงผิว สามารถทำความสะอาด  ชำระล้างสิ่งสกปรกได้เหมือนสบู่  และสารซักฟอกนี้ยังเป็นสารตั้งต้นผลิตผลิตภัณฑ์อื่นๆ อีก เช่น แชมพูสระผม 
น้ำยาล้างจาน  น้ำยาล้างพื้น  น้ำยาล้างห้องน้ำ  เป็นต้น  หากใช้ในระยะยาวอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิว 
อาการแพ้  และเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งในระยะยาวได้